Okuma – Anlatma

Hayal meyal hatırlıyorum, ilkokuldayken okuma – anlatma ödevlerimiz olurdu. Bir metni okuyup, anlatırdık. Ondan sonra, galiba ortaokul ve lisede, tarih, coğrafya gibi dersleri çalışırken okuyup anlatırdım. Sonrasında pek okuyup anlatmadım. Ben daha çok yazarak çalışmayı seven bir insanımdır. Zaten mühendislik okuyunca, bu çalışma yöntemi pek kullanılamıyor. Sadece ezberlemem gereken bir şeyler olduğunda volta atarak yüksek sesle tekrarlamayı severim. Hatta en son, Seğmenler Parkı’nın yukarı kısmında, kimsenin beni görmediğini ümit ederek, elimde notlarım, yüksek sesle bir şeyler tekrarladığımı hatırlıyorum. Sonra fark ettim, Başbakanlık Konutu duvarı üzerinde kameralar varmış. Görüntüleri izleyen birileri varsa, herhalde çok dalga geçmiştir.

Geçenlerde okuma - anlatmayı yeniden keşfettim ve yabancı dil öğrenirken mükemmel bir çalışma yöntemi olduğuna karar verdim. Daha önce etkin okuma için önerilerde bulunmuştum. Anlatmayı da okuma çalışmalarınıza bir adım olarak ekleyin. Bir metni okuduktan sonra, yüksek sesle kendi kendinize anlatın. Eğer uzun bir metin okuyorsanız, parçalara bölün.

Okuma – anlatmanın, özellikle iki konuda çok faydalı olduğunu düşünüyorum. İlk olarak, konuşmanıza yardımcı olacaktır. Yüksek sesle anlatmaya çalışırken, aynı zamanda kendi başınıza konuşma da çalışmış oluyorsunuz. İkinci olarak da, iyi bir kelime çalışması olacaktır. Daha önce yeni kelime öğrenirken, cümle içinde kullanmanın yararlı olduğundan bahsetmiştim. Eğer anlatmayı yaparken, okuduğunuz metindeki yeni kelimeleri ve kalıpları kullanırsanız, bu kelimeler ve kalıplar daha iyi yerleşecektir ve aklınızda kalacaktır.

Ben yıllar sonra keşfettiğim bu yöntemi çok sevdim. Bence, siz de bir deneyin.

Yayın Tarihi: 26.Haziran.2011, Pazar

İlk Rusça Romanımı Okudum

Bu yakınlarda ilk Rusça romanımı bitirdim. Yazarı Виктория Токарева. Romanın adı Дерево на Крыше. Okurken de çok keyif aldım.

Uzun zamandır orjinal metinleri okumaya başlamıştım. Ama genellikle, ya çalışma masasının başında, sözlükle ve acı çekerek veya da ilgimi çekmeyen ama dili basit bir metni okurdum.

Bu kitabı, Helsinki’ye yaptığım bir seyahat sırasında bulduğum, Rusça kitap, CD ve DVD’ler satan bir dükkandan almıştım. Okumaya niyetlendiğim ilk roman da buydu. Daha önceki metinler, kısa öyküler ile gazete ve dergi makaleleriydi. Kitabı aldım, çalışma masasının başına oturdum, sözlüğü ve kağıdı kalemi hazırladım, okumaya başladım. Yarım saat kadar sonra sıkılmıştım. Gece uykum kaçtı. Biraz televizyona baktım. Sonra kitap okuyayım, dedim. O sırada okuduğum kitabı bitirmiştim, yeni ne okuyayım, diye düşünürken, aklıma Дерево на Крыше geldi. Konuya kendimi çoktan kaptırmıştım, herhalde. İlk kez ders çalışır gibi değil de, kitap okur gibi okumaya başladığım Rusça kitap bu oldu. Zevkle okudum ve bitti.

Hala en büyük zorluk kelimeler. İlk başlarda daha fazla sözlük kullanıyordum. Giderek daha az kullanır oldum. Bütün kelimeleri anladığımdan değil, hatta bazen çok azını anlıyordum. Ama okuma keyfini kesintiye uğratmamak için sözlüğe bakmıyordum. Sadece kritik kelimelere baktım.

İki gün önce Remzi Kitabevi’ne gittim, Rusça kitaplara göz attım. Biraz karıştırdıktan sonra bir tane aldım. Evde iki de öykü kitabı var. Artık sırada onlar var. Türkçe ve İngilizce kitaplarım biraz daha bekleyecekler, inşallah.

Çok uzun süredir bu dili öğrenmek için çalışıyorum. Galiba başarıyorum da...

Yayın Tarihi: 19.Haziran.2011, Pazar

Metinlerle Rusça Ad Durumları - Падежы Русского Языка в Текстах

Bugün ad durumlarını çalışmak için kullanabileceğiniz bir kitaptan bahsedeceğim.

Kitabın adı: Metinlerle Rusça Ad Durumları - Падежы Русского Языка в Тектсах . Yazarları Olena Kozan ve Elif Yemenoğlu. Kurmay Yayınları tarafından Ankara’da 2010 yılında basılmış.

Kitapta yalın hal hariç her ad durumuna için kırkar tane kısa metin var. Metin içinde boşlukları parantez içindeki kelimeleri uygun ad durumunda çekerek dolduruyorsunuz. Ad durumlarının açıklamaları kitap içinde yok. Dolayısıyla, sadece egzersiz kitabı olarak görmek lazım. Seviyesi ТРКИ ТБУ ve ТРКИ-1 için uygun. Egzersizin metinler halinde olması ad durumlarının kullanımına da aşinalık sağlıyor. Arkasında bütün egzersizler için cevap anahtarı var. Bu sayede kendi başına çalışırken de kullanması rahat. Ayrıca metinlerin okunduğu bir de CD’si var.

Ad durumlarını çalışmak için ilave kaynak olarak güzel bir kitap. Bu konuda ek kaynağa ihtiyacınız varsa öneririm.

Yayın Tarihi: 30.Mart.2011, Çarşamba

Sık Yolculuk Edenlere 15 Öneri

Dünya küresel bir köy haline geldi. Hem iş için hem de gezmek için artık daha sık ve daha uzun mesafelere gidiyoruz. Yabancı dil öğrenenler için iyi bir fırsat. Bambaşka nedenlerle dilini öğrendikleri ülkelere gidebilirler veya o dili konuşan insanlarla karşılaşabilirler. Ama iş veya gezmek için yaptığınız seyahatin dilini öğrendiğiniz ülke ile alakası yoksa, çalışmalarınız kesintiye uğrayabilir. Benim de işim gereği ve gezmeyi çok sevdiğimden dönem dönem sık seyahatlerim olabiliyor. Eğer bunlar, Rusça konuşulan ülkelere değilse, Rusça çalışmalarımı baltalıyor. Böyle dönemlerde hem ders kaçırıyorum, hem de çalışacak zaman bulmakta zorlanıyorum. O yüzden de Rusçadan çok uzak kalmamak için tedbir almam gerekiyor. Ama insanların bu kadar hareket halinde olduğu bir dünyada ister istemez her yolculukta küçük de olsa fırsatlar karşıma çıkabiliyor.

Aşağıda, kendi tecrübelerimden çıkardığım, Rusça konuşulan yerler dışındaki yerlere seyahat eden gezginler için 15 önerim var:

1. Yol hazırlıklarınızın bir parçası olarak Rusça çalışmaya nasıl devam edeceğinizi planlayın. Çok yoğun bir programınız olsa bile gerçekçi bir planlamayla az da olsa Rusça çalışmaya zaman ayırabilirsiniz. Önceden planlama, hem gerekli çalışma malzemesini yanınızda götürmenizi sağlar, hem de psikolojik olarak kendinize söz vermiş olursunuz. Planlamanızı yaparken, ne kadar ağırlık taşıyabileceğinizi, ne kadar zamanınız olabileceğini, yolculuklarda ne kadar zorunlu bekleme sürelerinin olacağını göz önüne alın.

2. Fazla ağırlık taşıyamayacaksanız ve fazla zamanınız olmayacaksa okumak, diyalog ezberlemek, kelime tekrarı gibi çalışmalar yapabilirsiniz. Kitapların tamamını taşımak yerine, işinize yarayacak bir kaç sayfanın fotokopisini götürebilirsiniz.

3. Sık seyahat ediyorsanız ve i-pod veya Mp3 çalarınız yoksa, bir tane edinin. Fazla üstün özellikleri ve yüksek kapasitesi olmayan bir Mp3 çaları çok ucuza alabilirsiniz.

4. Yanınızda mutlaka küçük bir sözlük, küçük bir not defteri ve kalem bulundurun. Beklenmedik fırsatları değerlendirebilirsiniz.

5. Özellikle yurtdışına seyahat ediyorsanız, havaalanlarında kitap ve gazete satan yerlerde Rusça kitap, dergi ve gazete satıp satmadıklarına bakın. Büyük şehirlerde kitap, CD ve DVD satan büyük mağazalara da bakın. Türkiye’de bulmakta zorlanılan bir şeyleri bulabilirsiniz.

6. Otellerdeki televizyonlarda, Rusça kanallar olabilir, kontrol edin. Televizyon seyretmeye zamanınız olmasa bile, siz sabah hazırlanırken Rusça açık olursa, bir kaç kelime yakalayabilirsiniz.

7. Tren yolculukları, uçak yolculukları ve aktarmalardaki beklemeler, Rusça çalışmak için çok iyi fırsatlar olabilir. Önceden planlayın. Yanınıza okuma parçaları, kelime listesi, dinleme malzemesi veya bir kaç sayfa egzersiz alabilirsiniz.

8. Eğer arabayla seyahat ediyorsanız, Rusça dinleme parçaları ile çalışabilirsiniz. Eğer Rusçayla ilgilenmeyen birileriyle seyahat ediyorsanız ve kulaklık kullanma olanağınız yoksa, Rusça müzik dinlemeyi teklif edebilirsiniz. Yol arkadaşlarınızın hoşuna gidebilir. Saatlerce dinleyip yol arkadaşlarınızı sıkmayın ama uzun bir yolculukta aralarda 5-6 parçaya itirazları olmayabilir.

9. Otobüs yolculuklarında, yol sizi tutuyorsa, dinleme malzemeleri kullanabilirsiniz.

10. Özellikle uluslar arası yolcuların olduğu ortamlarda çevrenize dikkat edin. Rusça konuşan birileriyle tanışabilirsiniz.

11. Eğer dizüstü bilgisayarınızı yanınızda götürüyorsanız, film seyredebilirsiniz. İnternetiniz olacaksa da bir iki Rusça sitesini ‘Sık kullanılanlar’a ekleyin.

12. Planlamalarınızda ve özellikle beklentilerinizde gerçekçi olun. Gerçekçi olmayan yüksek hedefleriniz olursa hem fiziksel olarak bavulunuzda hem de zihinsel olarak kafanızda gereksiz yük taşırsınız. Eğer gezmesi ilginç bir yere hem de ilk kez gidiyorsanız, bir kaç gün Rusça çalışmasanız da olur.

13. İş için de olsa seyahatler eğlencelidir. Özellikle, kısa seyahatler için planladığınız çalışmalar eğlenceli olsun.

14. Seyahatler sırasında gün içinde Rusça çalışmak için en emin zaman sabahlarıdır. Sabah odadan çıkmadan 10-15 dakika Rusça çalışın. Günün kalanında başka fırsat çıkarsa gene çalışırsınız. Ama çok yorulursanız, iş uzarsa, iş yemeği veya gezme – eğlenme fırsatı çıkarsa, suçluluk duymazsınız.

15. Seyahat sırasında az da olsa Rusçaya zaman ayırabildiyseniz, kendinizle gurur duyun ve kendinize küçük bir ödül verin.

DönüşteRusçaya geri dönmekte zorlananlar için önerilerimi daha önce yazmıştım.

İyi yolculuklar...

Yayın Tarihi: 23.Şubat.2011, Çarşamba

Zamanı Az Olan ve Rusçayı Kursta Öğrenenlere Çalışma Planı

Bugün benim gibi Rusçayı kursta öğrenenler ve Rusçaya çok az zaman ayıranlar için pratik bir çalışma planı öneriyorum. Tipik bir kurs programı için benimkini örnek olarak kullanacağım. Benim derslerin Cumartesi ve Pazar 10.00-13.00 arası. Programı ve yükü farklı olanlar bu tipik planı kendilerine göre uyarlamak için rehber olarak kullanabilirler.

Bir hafta içerisinde yapılacaklar:

1. Derslere hazırlık: Her dersten bir gün önce veya aynı gün, o derse hazırlık yapmak ve derste işlenecek konulara göz atmak çok yararlıdır. Ders sırasında derse odaklanmanıza yardımcı olur, zor ve dikkat gerektiren konuları önceden bilirsiniz. Takip ettiğiniz kitaplarda, geldiğiniz yerden sonraki sayfalara, yarım kalmış okumalar varsa, onların devamına göz atmanız yeterlidir. Bazı öğretmenler sonraki derslerde işleyecekleri konuları söylerler. Onların söylediği yerlere bakabilirsiniz. Dersi önceden öğrenmeye çalışmayın, sadece işleyeceğiniz yerlere göz atın; dilbilgisi tablolarına bakın; okuma parçalarının başlıklarına, ara başlıklarına resimlerine bakın. Amaç, sadece işlenecek konularla ilgili genel bir fikre sahip olmak. 3 saatlik bir ders bloğundan önce ayırabileceğiniz zamana göre 15-30 dakika arası yeterlidir.

2. Derslerin tekrarı: Her dersten sonra, mümkünse aynı gün, değilse bir sonraki gün, o derste yapılanları tekrar etmek, öğrendiklerinizi pekiştirmenize ve ayrıntıları hatırlamanıza çok yardımcı olur. Bu tekrarın kalıcı olması için dersten mümkün olduğu kadar kısa bir süre sonra yapmak gereklidir. Vakti az olanlar, 3 saatlik bir ders bloğundan sonra 15-30 dakika tekrara ayırabilirler.

3. Ödevler: İyi kurslar ve iyi öğretmenler, konuyu kavramanıza yardımcı olacak ödevler vereceklerdir. Söz konusu olan kurs olduğunda, yaptırımı az olduğundan, sınıf arkadaşlarınız ödevleri yapmama eğiliminde olabilirler. Ben gene de ödevleri yapın derim. Tipik bir kursta, ödev yapmaya ayırmanız gereken zaman haftada 1 saat civarında olacaktır.

4. Kelime öğrenme: Ders olamayan günlerde her gün, düzenli olarak kelime öğrenmeye 5 dakika ayırın ve sadece 2 kelime öğrenmeye çalışın. Daha fazla kelimeyle uğraşırsanız, aklınızda kalmayacaktır. 2 kelimeyi de küçümsemeyin. Ayrıca kelime öğrenmeye zaman ayırmasanız bile zaten kelime öğreniyorsunuz. Eğer haftada iki gün kursunuz varsa ve sadece diğer günlerde bu 2 kelimeyi çalışırsanız haftada 10 kelime, ayda 40 kelime demektir. Hiç de az değil, yeter ki öğrenin. Bu iki kelimeyi de çok kullanılan kelimelerden seçin. Haftada bir kez de ilave 15 dakika ayırıp, o hafta öğrendiğiniz kelimeleri tekrar edin.

5. Eğlenceli proje: Aşağı yukarı bir haftada, günde 10-15 dakika ayırarak tamamlanacak, sizi eğlendiren bir proje seçin. Bir şarkıyı öğrenmek, şiir ezberlemek, bir öyküyü okumak, bir filmi seyretmek gibi. Ders olmayan günlerde her gün 10- 15 dakika ayırarak bu projenizi tamamlayın.

Yukarıdaki 5 maddeyi yapacağınız, Cumartesi Pazar 10.00-13.00 arası kurs olan tipik bir haftalık plan şöyle olacaktır:

Pazartesi: 10-15 dakika eğlenceli proje, 5 dakika kelime öğrenme

Salı: 10-15 dakika eğlenceli proje, 5 dakika kelime öğrenme

Çarşamba: 1 saat ödev, 10-15 dakika eğlenceli proje, 5 dakika kelime öğrenme

Perşembe: 15 dakika geçen hafta kelimelerinin tekrarı, 10-15 dakika eğlenceli proje, 5 dakika kelime öğrenme

Cuma: 15-30 dakika Cumartesi dersine hazırlık, 10-15 dakika eğlenceli proje, 5 dakika kelime öğrenme

Cumartesi: 3 saat ders, 15-30 dakika dersin tekrarı, 30 dakika varsa ödev, 15-30 dakika Pazar dersine hazırlık

Pazar: 3 saat ders, 15-30 dakika dersin tekrarı

Yayın Tarihi: 20.Şubat.2011, Pazar

Bugün Benim Bir Sorum Var

Biliyorsunuz, bu internet günlüğünün amacı, Rusça öğrenmeye çalışırken biriktirdiklerimi sizlerle paylaşmak. Ama bugün, ben size bir şey sormak istiyorum.

Biraz yaşla alakalı, biraz da yapı meselesi galiba, oldum olası, teknolojiye mesafeli durmuşumdur. Rusçayı öğrenmeye çalışırken de internetteki Rusça öğrenme kaynaklarına uzak kaldım. Zaman zaman Rusça öğrenme sitelerine rastlıyorum, ama bir kaç istisna dışında, genellikle çok basit bir kaç dersten ibaretler.

Ben de sizlere sorayım, diye düşündüm. İnternetteki bildiğiniz iyi Rusça öğrenme sitelerini bu yazıya yorum olarak yazar mısınız?

Yayın Tarihi: 16.Şubat.2011, Çarşamba

Kendi Başına Rusça Öğrenme Kılavuzu-2

Daha önceki yazımda, kendi kendine Rusça öğrenenler için oluşturduğum kılavuzun ilk bölümünü yayınlamıştım. Bu da ikinci bölümü.

Diğer Destekler

Kendi kendine çalışırken desteğe ihtiyaç duyuduğunuzda başvurabileceğiniz yerler şöyle:

1. Tercüme siteleri: Rusçayı kendi kendine öğrenenler, karşılaştıkları ifadeleri mevcut bilgileri ile anlayamazlarsa, tercüme siteleri yardımcı olacaktır. Bunun yanında Rusçada sözlükte kelime aramanın ilave zorluğu vardır. Zira, fiiller, isimler, sıfatlar ve zamirler çekilir. Bu yüzden, özellikle bu dili yeni öğrenenler, karşılaştıkları kelimelerin yalın hallerini bilemediklerinden sözlükte bulmakta zorluk çekebilir. Bu tip durumlarda da çeviri sitelerine başvurabilirler. İki tane çeviri sitesini tanıtan bir yazıyı daha önce yayınlamıştım.

2. Dilforum: Bu forum sitesi, anlamakta zorluk çektiğiniz bir konuyu danışmaya ihtiyaç duyduğunuzda, ilave kaynak aradığınızda, başka Rusça öğrenenlere ulaşmak istediğinizde başvurabileceğiniz bir platform sunuyor. Ancak, bütün iyi niyetlerine rağmen, bazen sorulara bazen yanlış cevaplar verilebilir. Sorunun devamındaki yazışmaları takip etmek, daha güvenilir kaynaklardan da kontrol etmek bu yanlış cevaplara karşı tedbir olacaktır. Bu siteyi daha önce ayrıntılı olarak anlatmıştım.

3. Şarkı, radyo dinlemek, film, televizyon seyretmek: Bu kılavuzun ilk bölümünü yayınladıktan hemen sonra gelen bir yorum da bu konuya dikkat çekiyordu. Herhangi bir yabancı dili öğrenirken, o dilde müzik dinlemenin, film seyretmenin çok yararı olacaktır. Eğlenceli, çok çaba gerektirmeyen öğrenme yöntemleridir. Öğrenilenlerin pekişmesini sağlar. Telaffuza faydası vardır. Burada karşılaştığım iyi grupları, radyoları, filmleri tanıtmak için elimden geleni yapıyorum. Ama, benim yazılarım doğal olarak benim zevkimi, yansıtıyor. Kendi zevkinize uygun olanları mutlaka araştırın.

4. Rusça oyunlar: İnternette Rusça öğrenmeye yönelik basit , eğlenceli pek çok oyun var. ‘Russian language games’, ‘Rusça oyunlar’ anahtar kelimeleriyle taramalar yapabilirsiniz.

5. Existumatio: Bu blogu daha önce tanıtmıştım. Kendi başına Rusça öğrenen birinin blogu. Motivasyonunuzu korumanıza ve ilave kaynak bulmanıza yardımcı olabilir.

Tuzaklar

Rusça öğrenmeye başladığımdan beri, karşılaştığım pek çok tuzak oldu. Bu tuzakların en önemlileri şöyle:

1. Konuşma kılavuzları: Konuşma kılavuzu isimli kitaplar, genellikle çeşitli durumlarda kullanılabilecek cümleleri sıralayıp bunların okunuşlarını ve anlamlarını verir. Bir de bu mantıkla hazırlanmış CD’ler vardır. Bence bu tip kılavuzların dil öğrenmeye faydası çok az olabilir. Bir dilde en temel seviyede bile anlaşmak için dili az da olsa bilmeye ihtiyaç vardır, cümle ezberlemeye değil. Diyelim ‘Bu kaç para?’ demeyi öğrendiniz, cevabını anlamayadıktan sonra ne anlamı var? Bunları dil öğrenmek, o dilde anlaşmak için kullanmayın. Öğrenmek için zaten çalışırken, bir de yolda geçirdiğim zamanı değerlendireyim, der, CD’sini dinlerseniz veya zaten başka kaynaklardan Rusça öğrendiğiniz sırada, Rusçayı yoğun kullanacağınız bir ortama girerken, yemekle ilgili, otelle ilgili kelimeleri, cümleleri bir arada görüp tekrar etmek için kullanırsanız bir itirazım olmaz. Başka bir dilde zaten anlaşıyoruz, bir iki de Rusça cümle öğreneyim, sempatik olsun, derseniz de işe yarayabilir. Her durumda, bu kılavuzlardan büyük beklentileriniz olmasın.

2. Kolay Rusça: Rusça zor bir dildir. Nokta. Eğer dil öğrenme konusunda ortalama bir beceri ve zekaya sahipseniz, kötü haberi vereyim, bu işi öğrenmenin kolay ve kısa yolu yoktur. Herhangi bir kitap veya yöntem kolay olduğunu iddia ediyorsa, ona şüpheyle yaklaşın. Bu sadece bir pazarlama yöntemi olabilir ve o kitap veya yöntem, aslında, çok değerli olabilir. O yüzden sadece bir kelimeye bakıp bir kenara atmayın. Ama dikkatli olun.

3. İnternetteki dil öğreten siteler: Şu anda okuduğunuz blogu açmanın ve işletmenin benim için zamandan başka bir maliyeti yok. Benzer şekilde, hiç para harcamadan veya çok az para harcayarak, herhangi biri, istediği herhangi bir konuda çok da uzman görünüşlü bir site hazırlayabilir. İnternet çok değerli bir kaynaktır ve insanlara düşük maliyetlerle bilgisini paylaşmak için bir ortam sunduğu için de güzeldir. Ama bu kaynakları kullanırken temkinli olun. Tek kaynak olarak bunlara güvenmeyin.

Kendi başına Rusça öğrenenler için önerebileceklerim, şimdilik bu kadar. Kolay gelsin...

Yayın Tarihi: 11.Şubat.2011, Cuma

Kendi Başına Rusça Öğrenme Kılavuzu-1

Kendi başına Rusça öğrenmeye çalışanlardan bu aralar çok soru alıyorum. Neler yapalım, diye. Daha önce de söylemiştim, ben Rusça’yı kursta öğrenmeye başladım ve şu anda da kursta öğreniyorum. Ama kendi başına öğrenmeye başlamış arkadaşlarımla konuştum, biraz da ben kafa yordum ve bu kılavuzu çıkardım. Biraz uzunca olduğu için iki bölümde yayınlayacağım.

Kitaplar

Rusça öğrenmeye başlarken olmazsa olmaz diye önereceklerim, bağlantılarıyla birlikte, şunlar:

1. Ana kitap olarak, Rusya’ya Doğru (Дорого в Руссию)

2. Alıştırmalar için, Russian in Exercises

3. İyi bir sözlük

Eğer Türkçe açıklama olmazsa çok zorlanırsanız, bir de Türkçe kitap gerekir. O kitapları çok iyi incelemedim, ama Fono’nun Dilbilgisi kitabı fena görünmüyor.

Eğer, bir kitap daha isterseniz, başlangıç seviyeleri için Merdiven serisini öneririm. Ama Merdiven’in konu işleme sırası Rusya’ya Doğru’dan biraz farklı. O yüzden, onu biraz geriden çalışırsanız daha iyi olur.

Biraz daha ilerledikten sonra, fiil çekimleri için başvuru kitabına ihtiyaç duyabileceğinizi düşünüyorum. Onun için de Rusçada Fiil Çekimleri El Kitabı veya 501 Russian Verbs kitabını önerebilirim.

Çalışma Planı

Kendi çalışma planınızı yaparken, en çok dikkat edilmesi gereken konu, dilin bütün unsurlarına dengeli olarak ağırlık vermek. Hem ayırdığınız zaman hem de ilerlemeniz, dilbilgisi, kelimeler, okuma, dinleme, yazma alanlarında dengeli olmalı, diğer alanlarda geri kalırken bir alanda kendini çok kaybetmemek gerekiyor. Rusya’ya Doğru, bu açıdan da iyi bir kitap. Onu atlamadan takip ettiğinizde sizin de dengeli bir ilerleyişiniz olacaktır. Ama konuşma konusu, yalnız başınıza çalıştığınızdan ayrıca özen gerektirecektir. Yalnız başına konuşma çalışmak için önerilerimi daha önce yazmıştım.

Kendi kendine dil öğrenmenin en büyük avantajı, çalışma programınızı esnek yapabilmeniz. Belki de dili böyle öğrenmenizin en önemli nedeni esnekliğe ihtiyaç duymanız. Bu esnekliğin keyfini çıkarırken, dil öğrenme çabalarınızı baltalamamanız için, uzun aralar vermemeye çalışın. Haftada mümkünse en az iki kez Rusça öğrenmeye zaman ayırmış olun. Sınav dönemi, seyahat gibi bir nedenle uzunca bir süre ara vermeniz gerekirse de, Rusça ile hiç uğraşmazlık etmeyin. Hiç değilse günde 10-15 dakikanızda Rusça ile ilgili bir şey yapın. Şarkı dinleyin, kısa bir paragraf okuyun, 3-5 kelime çalışın.

Yayın Tarihi: 10.Şubat.2010, Perşembe

Güncelleme: Bu kılavuzun devamını 11.Şubat.2011'de yayınladım.

Çok Çalışmayın, Akıllı Çalışın!

İlkokula başladığımda okuma-yazmayı biraz zor öğrendim. Nedeni ödev yapmanın amacının bir an evvel verilen işi bitirmek olduğunu sanmamdı. Sayfalarca cümle yazdırırlardı ya, ben o ödevleri daha verimli yapacak bir yol bulmuştum. Her satıra cümleyi baştan sona yazmaktansa, harf harf bütün sayfaya yazdığımda ödev daha kolay ve hızlı bitiyordu. Aslında sayfa sayfa cümle yazmanın amacı, o cümlelerin nasıl yazıldığını öğrenmekti, bir an önce sayfaları doldurmak değil. Ben o amacı kaçırdığımdan, bütün ödevlerimi düzgün yaptığım, bir kısmından yıldız işaretleri aldığım halde, hiçbir şey öğrenmiyordum ve hayatımın ilk sınavından kötü not aldım. Annemi okula çağırdılar. Garibim, akşamları ve haftasonları beni çalıştımaya başladı. Okumayı zorlukla söktüm.

Ondan sonra, üniversiteye kadar iyi notları olan bir öğrenciydim. Ama hayatım yeterince çok çalışmadığım için suçluluk duyarak geçti. Çok da fazla çalışmadığımı biliyordum. Çalışmadan bu notları alıyorsam, bir de çalışsam, kim bilir neler yapardım. Ama aslında başarımın sırrı az çalışmaktı. Dersleri iyi dinliyordum, dersi derste öğreniyordum. Ödevlerimi zamanında yapıyordum. Öğretmenlerim genellikle çok kıymetli öğretmenler olduklarından, o ödevler, zaten, iyi seçilmiş ve benim konuyu kavramamı sağlayacak ödevlerdi. Bunları yapınca da ayrıca çabaya çok gerek kalmıyordu. Ama ben gene de suçluluk duymaya devam ediyordum. Sonunda üniversiteyi kazandım. Hakkını vermek lazım, lise sonda Ankara’nın en pahalı dersanalerine gittim, ben de çok çalıştım. Ama suçluluk duymaya devam ediyordum. Çünkü, daha fazla çalışabilirdim. Gene de Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden birinin çok havalı bir bölümünü kazandım.

Bu benim mesleğim olacaktı. Ben de artık, çocuk değildim. Artık aklımı başıma toplayıp çok çalışmam lazımdı. Çok çalışmaya başlayınca benim bütün düzenim alt üst oldu. Üzerine bir de üniversitenin farklı bir ortam olması eklenince, ne yaparsam yapayım istediğim kadar iyi notlar alamadım. Büyük amfilerde, biraz da ağır konuları dinlerken konuyu anlamadığımda, dersi kaçırmamak için çaba harcamayı bıraktım. Çünkü akşam çalışacaktım. Bu bilerek yaptığım bir tembellik değildi. Ama aslında eski tembelliğimden çok daha kötü bir tembellik türüydü. O yüzden notları bir türlü toparlayamıyordum. Çok çalışıyordum, çok yoruluyordum, ama notlar istediğim kadar iyi değidi. Okulu uzatmadım, ama notlar düşüktü.

Sonra, dedim ki, ne kadar çalışırsam çalışayım notlar yükselmiyor, bundan sonra çalışmayacağım. İnanılmaz bir mucize gerçekleşti, notlar yükseldi. Gene sadece ödevleri yapıyordum, sınavlardan önce de bir genel tekrar, o kadar. Bunlar dışında kendime eziyet etmiyrodum. Bazen kendime, hayır çalışmayacaksın, diye telkinde bulunduğum bile oluyordu. İlk başlarda bu işin mekanizmasına çok kafa yormadım, ama aslında çok basitti. Akşamları haftasonları çalışmayınca, iyi dinleniyordum. Okulla ilgili işler yaptığımda temiz ve berrak bir zihnim oluyordu. Öğrenmek için başka fırsatım olmadığı için derste dersi çok iyi diniyordum. Bir de üniversiteye alışmıştım, tabii. Özetle, yıllarımı aldı, ama sonunda yeterince çalışmadığım için suçluluk duymayı bıraktım. Şimdi kaçtı unuttum, ama iyice bir ortalamayla dört yılda mezun oldum.

Üniversiteden sonra iyi bir iş buldum, çalışmaya başladım. İki yıl sonra yüksek lisans yapmaya karar verdim. Hayatımın en keyifli öğrenciliğiydi. Artık dersimi almıştım. Amaç öğrenmekti, çalışmak ise araç. İşi bırakmadım. Yüksek lisansı farklı bir bölümde yaptım, o yüzden bilimsel hazırlıkta lisans dersleri aldım. Yani, yüküm ağırdı. Gene de dersler çok iyi gitti. Mezun olduktan sonra, bir yerlerde tez danışmanım, beni birilerine ‘Şimdiye kadarki en iyi tez öğrencilerimden biriydi.’ diye tanıştırdı. Üstüne üstlük, çok gezdim. Gitmeyi çok isteyip de kaçırdığım, film, tiyatro veya konser olmadı.

Diyeceğim şu: Başarılı olmak için çok çalışmak, çok eziyet çekmek gerekir, derler. Yalan. Kuyruklu yalan. Ne kadar acı çektiğinizle ne kadar başarılı olduğunuz arasındaki bağ o kadar da kuvvetli değidir. Çok çalışmaya değil, akıllı çalışmaya odaklanın.

Yayın Tarihi: 4.Şubat.2011, Cuma

'Русское Поле' Kitabı

Daha önce ТРКИ-1 seviyesinden sonra kullanılabilecek bir kitap olan ‘Радуга’dan bahsetmiştim. Bugün de ТРКИ-2 seviyesi kitabı olan ‘Русское Поле’ kitabını anlatmak istiyorum.

Kitabın yazarları, Вознесенская И.М., Гончар И.А., Попова Т.И., Федетова Н.Л. МИРС yayınevi tarafından 2008’de St. Petersburg’da yayınlanmış. Bir ana kitap, bir egzersiz kitabı, bir CD’si var. Ayrıca öğretmenler için ayrı bir kitabı ve DVD’si var.

Bir kitabı, kursta, ТРКИ-2 seviyesinde Радуга ile birlikte kullandık. Rusya’ya Doğru serisinden sonra biraz ağır bir kitap. İyi çalışmak ve biraz da yavaş gitmek gerekiyor. Kitap, altı ders olarak yapılandırılmış. Her dersin ayrı bir teması var. O temayla ilgili kısa okuma, dinleme, yazma ve konuşma egzersizleri içeriyor. Ayrıca, dilbilgisi (gramer) ve temaya ilişkin kelimeleri kısa tablolar halinde anlatıyor. Artık temel seviyeler, tamamlanmış olduğu için uzun uzun dilbilgisi anlatımlarından çok belirli bir ayrıntıyı anlatan kısa dilbilgisi bölümleri var. Her dersin sonunda derste geçen konuları tekrar eden bir test var. Çalışma kitabında daha uzun ve biraz daha zor, okuma, dinleme ve yazma egzersizleri var. Altı dersin temaları şöyle: Hayat hikayeleri, günlük hayat, ilgi alanları ve hobiler, moda ve stil, öğrenim, televizyon.

Benim bildiğim kadarıyla, bu kitabı Türkiye’de kitapçılarda bulmak mümkün değil. Biz kurstan almıştık. Kitabın üzerinde Часть 1 yazıyor, ama ben daha sonraki kitapları yayınlamışlar mı, bilmiyorum, Rusya’da baktığımda da göremedim.

ТРКИ-2 seviyesinde kitap için fazla seçenek yok. Benim rastladıklarım arasında ders kitabı olarak kullanılacak en iyisi buydu.

Yayın Tarihi: 23.Ocak.2011, Pazar

Радуга Kitabı

Şimdiye kadar, TORFL Seviye-1 sonuna kadar olan kitapları tanıttım. Artık yavaş yavaş daha ileri seviye kitapları da tanıtmak istiyorum.

TORFL Seviye-1, temel bir Rusça bilgisini tanımlıyor. Ancak bu aşamalara gelen herkesin farkettiği gibi, Rusçada istisna ve ayrıntı çok fazla. Bu aşamadan sonra, dili kullanmaya yönelik çalışmalar, okuma, yazma, dinleme ve konuşma daha da önemli. Bu kadar ayrıntı ve istisnanın hatılarlanması, yerleşmesi ve rahat kullanılması, ayrıca bu aşamadan sonra kelime hazinesinin gelişmesi için en iyi yöntemler bunlar. Bunların yanı sıra, dili öğrenmek için farklı odakları olan pek çok kitap da var. Bunlardan biri de Радуга (Raduga, радуга gökkuşağı demek)

Радуга’nın yazarları, Д.В. Колесова, Н.Н. Маслова .Yayın evi МИРС. 2008’de St. Petersburg’da basılmış. Kitapla birlikte bir de CD’si var. 6 temada 14 ders olarak organize edilmiş.

Kitap, özellikle Rusça yazı dilinin öğretilmesi için hazırlanmış bir kitap. İmla ve noktalama konularını, ayrıca bazı özel dilbilgisi kullanımlarını açıklıyor. Bu konulara yönelik egzersizler de var. Bunların dışında kısa metinlerin analizine, yazmaya, kelime hazinesi geliştirmeye ve dinlemeye yönelik çalışmalar da içeriyor. Biraz sıkıcı görüntüsü olan bir kitap. Ama yararlı da. Hem daha iyi okumaya, hem de daha iyi yazmaya yönelik becerileri kazandırıyor. Biz kursta TORFL Seviye-2 aşamasında Русское Поле kitabı ile birlikte kullanmıştık.

Bu kitaba, Türkiye’de kitapçılarda rastlamadım, ama Rusya’da bulunabildiğini biliyorum. Biz kurstan sağlamıştık.

Kitabı, aslında Rusçasının ilerletmeye çalışan herkese, ama özellikle yazı dilini kullanmaya ihtiyacı olacaklara öneririm.

Yayın Tarihi: 14.Ocak.2011, Cuma

Güncelleme: TORFL Seviye-2'de kullandığımız diğer kitap olan Русское Поле ile ilgili yazımı 23.Ocak.2011'de yayınladım.

Dilforum

Bugün sizlere, Rusça ile ilgili sorunlarınıza cevap ararken kullanabileceğiniz bir forum olan Dilforum’dan bahsedeceğim.

Bu forumun adresi: http://www.dilforum.com/ . Sadece Rusça değil, pek çok dil için kullanabileceğiniz bir forum. Üyeler dillerle ilgili farklı konulardaki, görüşlerini, sorularını, kaynaklarını, cevaplarını forumda paylaşabiliyorlar. Üye olmayıp, dışarıdan gelen ziyaretçiler, sadece yazılmış olanları okuyabiliyor. Ayrıca, üyeler kendileri için, kısa ve basit bir profil oluşturabiliyor, grup kurabiliyorlar. Diğer üyelerle özel olarak measajlaşabilecekleri bir de araca sahip oluyorlar. Rusça ile ilgili olan Rusça ve Lehçe Forumu. Onun adresi de http://www.dilforum.com/forum/rusca-ve-lehce-forumu/ . Foruma üyelik ücretsiz ve çok basit.

Dil ile, dili öğrenmekle ilgili sorularınıza yanıt bulabileceğiniz, tartışmalara katılabileceğiniz bir ortam. Bir göz atmaya değer…

Yayın Tarihi: 12.Ocak.2011, Çarşamba

Ankara'da Rusça Kitaplar Nerede Bulunur?

Rusça öğrenmeye başladığımdan beri, önünden geçtiğim her kitapçıda, acaba Rusça kitap var mıdır, diye bakınırım. Ayrıca, arkadaşlarım da haber verir. Şimdiye kadar Ankara’da Rusça için keşfedebildiğim yerler aşağıda:

Rusça Öğrenme Kitapları

Daha önceki yazılarımda, TORFL Seviye-1’e kadar olan Rusça öğrenme kitaplarını anlatmıştım. Bu kitapları Ankara’da bulmak genellikle kolay. Karanfil Sokak’taki Dost’ta, Olgunlar Sokak’taki Palme ve Olgunlar kitabevlerinde ve Yüksel Caddesi’ndeki Turhan’da bulabilirsiniz. Yurtdışında yayınlanmış, İngilizce kitaplardan ararsanız da Armada’daki Remzi Kitabevi’nde bazen bulunuyorlar. Ama Remzi’dekiler genellikle, kısa konuşma kılavuzu şeklinde olanlar. TORFL Seviye – 2’den itibaren olan kitapları ise, maalesef, Ankara’da bulamıyorum.

Orijinal Rusça Kitap ve Dergiler

İleri aşamalarda, seviye biraz daha ilerleyip de, insan, Rusça öğrenenlere yönelik hazırlanmış kitapların dışında, orijinal kitap ve dergi aramaya başlayınca, Ankara’da bulmak biraz daha zorlaşıyor. Ankuva’daki Dost’ta, zaman zaman Rusça romanlar olabiliyor. Bunlar genellikle, hafif macera veya aşk romanları. Turhan Kitabevi’nde ise farklı dergiler bulabilirsiniz. Dergi ve hafif romanlar için, pek beklenmeyecek bir yer de Tunalı Hilmi Caddesi ile Bülten Sokak’ın köşesindeki gazete büfesi. Rusça kitap bulmak için bir başka iyi bir adres de Armada’daki Remzi Kitabevi. Burada çeviri olanlar da dahil, dünya edebiyatından ünlü kitaplar ve çocuk kitapları var. Bir kez de Uğur Mumcu Caddesi’ndeki Migros’tan Аргументы и Факты dergisini aldım.

Benim bildiğim yerler buralar. Bunların dışında sizin bildiğiniz yerler var mı?

Yayın Tarihi: 26.Aralık.2010 Pazar

Existumatio

Bugün size Rusça öğrenme konusunda bir blogdan bahsetmek istiyorum. Blogun adresi: http://www.existumatio.com

Blogun sahibi Nisan 2010’dan bu yana Rusçayı öğreniyor. Hem zamanı olmadığından hem de öğrenirken özgür olmak istediğinden kendi kendine çalışıyor. Belli ki, Rusçayı öğrenmekten, araştırmaktan, kendi başına keşifler yapmaktan ve çabalamaktan çok keyif alıyor. Blogda kişisel bilgilerini yayınlamamış, en azından ben bulamadım.

Blogda Rusça öğrenme macerasında öğrendiklerini, fikirlerini, bulduklarını paylaşıyor. Okuması keyifli. Yararlı da. Benim gibi teknolojiye karşı mesafeli birine yararlı sitelerin yolunu açtı. Verdiği diğer bilgiler de güzel.

Bence bir göz atın.

Yayın Tarihi: 21.Aralık.2010, Salı

Diyalog Ezberlemek

Daha önceki yazılarımda bahsetmiştim, diyalog ezberlemek, özellikle başlangıç aşamalarında, çok iyi bir Rusça çalışma yöntemidir. Pek severek yaptığım bir çalışma değildir, ama yararına da inanırım.

Faydaları şöyle:

1. Çok iyi bir kelime öğrenme yöntemidir. Kelimeleri cümle içinde hatırlamaya çalışmak, yalnız başına anlamıyla hatırlamaya çalışmaktan daha kolaydır. Ayrıca, diyalog içinde, sadece kelimenin anlamını değil, kullanılışını da öğrenmiş olursunuz.

2. Çok iyi bir dilbilgisi çalışma yöntemidir. Diayalog ezberlediğinizde, aynı zamanda isim, sıfat ve zamirlerin çekilişi (padej, падеж), fiil çekimleri, hangi fiille hangi edat ve çekimin kullanılacağı ile ilgili örnekleri de ezberlemiş olursunuz. ‘звонить’ (aramak) fiilinin kullanımının, Türkçedekinden farklı olarak ‘звонить кому?’ (kime?) şeklinde olduğunu yalnız başına aklınızda tutmak zordur. Ama içinde bu fiilin kullanıldığı bir diyalog ezberlediyseniz, yanlış yapma ve karıştırma olasılığı düşer.

3. Konuşma diline ait ifadeleri öğrenmek için çok iyi bir yoldur. Çoğu zaman bu ifadelerin doğrudan çevirileri, tam olarak anlamlarını ifade etmez. Nerelerde kullanıldığını bilmek de gereklidir. Bunun için de en iyi yöntemlerden biri de diyalog ezberlemektir.

4. Çok iyi bir konuşma çalışmasıdır. Düzenli olarak diyalog ezberlemek gibi bir alışkanlığınız varsa, bir süre sonra, konuşma içinde, daha önce ezberlediğiniz diyaloglardan bir cümlenin ağzınızdan dökülüverdiğini göreceksiniz.

5. Elinizde hiçbir malzeme yokken, tekrar yapabileceğiniz bir yöntemdir. Otobüste giderken okuyamıyor olsanız bile, daha önce ezberlediğiniz bir diyaloğu aklınızdan tekrar edebilirsiniz. Bazen de diyalog, siz hiç çaba harcamadan aklınıza geliverir. Böylece, çok çaba harcamadan bir tekrar yapmış olursunzu.

Eğer bir öğretmen sizi çalıştırmıyorsa veya elinizdeki kaynak farklı bir yöntem önermiyorsa, yalnız başınıza veya bir arkadaşınızla birlikte diyalogları aşağıdaki yedi adımda çalışabilirsiniz:

1. Eğer diyaloğun kaydı varsa, önce diyaloğu kayıttan, yazılı haline bakmadan dinleyin. Konuşulanları anlamaya çalışın. Dinledikten sonra, varsa diyalog ile ilgili soruları yanıtlamaya çalışın. Yoksa ‘Diyalog ne ile ilgili?’, ‘Konuşanlar kimler?’, ‘Sorun nedir?’, ‘Konuşmanın sonunda ne oluyor?’, ‘Konuşmanın devamında ne olabilir?’ gibi soruları yüksek sesle cevaplayın.

2. Diyaloğu önce kaydından dinlediyseniz, şimdi bir kez de okuyarak dinleyin. Eğer yanlış anladığınız bir yerler olduğunu düşünüyorsanız, soruları tekrar cevaplayın.

3. Eğer diyaloğun kaydı yoksa, bir kez yüksek sesle okuyun ve sorularını cevaplayın.

4. Diyaloğu bir kez daha, kelimelere ve gramer kullanımlarına dikkat ederek okuyun.

5. Diyaloğu bir kaç kez yüksek sesle okuyun. Eğer bir arkadaşınız varsa, rolleri paylaşarak okuyun. Biraz rol de yaparsanız çok iyi olur.

6. Diyaloğa bakmadan, aynı konudaki konuşmayı kendiniz yapmayı deneyin. Amacınız, henüz diyaloğu ezberlemek olmasın. Sadece, diyalogdan esinlenerek kendi konuşmanızı yapın.

7. Diyaloğu ezberleyin. Eğer çok uzunsa veya sizi sıkarsa, parçalar halinde ezberleyin.

İyi çalışmalar...

Yayın Tarihi: 17.Aralık.2010, Cuma

Odaklanmak

Rusça çalışmaya ayırabileceğiniz zamanın bir sınırı var. Eğer bu süreyi artıramıyorsanız, bu süreden alacağınız verimi artırmanız gerekiyor. Verimli çalışmaya en fazla katkı sağlayanlardan biri de çalışmaya iyi odaklanmak. Odaklanmak, sadece çalışma veriminiz artırmaz, aynı zamanda çalışmaktan aldığınız keyfi de artırır.

Bence modern yaşamamızın en büyük sorunlarından biri, hayat tarzının odaklanmayı engelleyecek tuzaklarla dolu olması. Benim için sadece öğrenmeyle ilgili değil, yaptığım her işte daha iyi odaklanmamı sağlayacak alışkanlıkları kazanmak zaman aldı. Hala da bu konuda çalışıyorum.

Daha iyi odaklanmak için önerdiğim stratejiler aşağıda:

1. Aynı anda sadece bir iş yapın. İnsan beyni, aynı anda sadece bir konuya odaklanabilir. Birden fazla işle uğraştığınız zamanlarda bile aslında çok kısa aralıklarla işten işe atlıyordur. Televizyon seyrederken, yemek yerken, atıştırırken veya internetteyken çalışmayın. Bunlar kolay engellenebilenler. Daha da ötesi var. Bir yandan çalışırken bir yandan hayal kuruyorsanız veya ertesi gün yapacaklarınızı planlıyorsanız, çalışmadan verim alamazsınız. Eğer çalışmaya bütün dikkatinizi yönlendiremiyorsanız, kısa bir ara verin, hayal kurun veya planınızı yapın, çalışmaya ondan sonra dönün. Çalışırken mümkün olduğu kadar iç konuşmalarınızı susturun.

2. Çalıştığınız ortam düzenli olsun. Bu, benim bilip de uygulamakta en çok zorlandığım konu. Masa dağınıksa kafa da dağılma eğiliminde olacaktır.

3. Çalıştığınız ortamda o anda çalıştığınız konuyla ilgili olmayan bir şeyler olmasın. Buna masada aşırı aksesuar da dahil.

4. Her insanın daha verimli çalıştığı zamanlar vardır. Örneğin, ben, sabahları daha verimliyimdir. Mümkün olduğu kadar çalışmalarınızı kendi verimli zamanlarınızda planlayın.

5. Çalıştığınız ortam, mümkün olduğu kadar sessiz olsun.

6. Çalışmaya başlamadan, ihtiyaç duyacağınız bütün malzemeyi kolay ulaşabileceğiniz bir yerlere koyun. Çalışmaya başladıktan sonra, 5. dakikada çantanızdan sözlüğünüzü almak için, 13. dakikada kalem ucu bulmak için masadan kalkarsanız, odaklanamzsınız.

7. Çalışma seanslarınızı 20 dakikadan kısa, 50 dakikadan uzun tutmayın. Arada kısa molalar verin.

8. Çalıştığınız sırada fiziksel ortamınız aşırı rahat veya rahatsız olmamalı. Çok sıcak veya çok soğukta rahat çalışamazsınız. Oturma şekliniz de aynı şekilde, rahat olmalı ama fazla değil. Bu konuyu yeterince bilmediğiniz düşünüyorsanız, internette ‘masa başı çalışma ergonomi’ anahtar kelimeleriyle tarama yapabilirsiniz.

9. Annem bu tavsiyemi okursa, gözleri dolacak. Dik durun. Mekanizması nasıldır, bilmiyorum. Ama çalışırken ve ders dinlerken dik durusanız, daha aktif ve enerjik oluyorsunuz, dikkatinizi daha iyi topluyorsunuz.

10. Fiziksel olarak aktif insanların beyin fonksiyonları daha iyidir. Nedeni, galiba, spor yaparken, kanın oksijen kapasitesinin artması, dolayısıyla beyne daha fazla oksijen gitmesi ve vücudun salgıladığı yararlı hormonlar. Ayrıca, spor stresin yıkıcı etkilerini de azaltır. Düzenli olarak spor yapın. Bu spor, özellikle kardiyovasküler egzersiz denilen, nabzınızı yükselten, yarım saatten kısa olmayan yürüyüş, koşu, yüzme, bisiklet gibi faaliyetleri içersin. Ayrıca, esnetme egzersizleri de dikkat ve odaklanmaya çok iyi geliyor. Sağlam kafa, gerçekten de, sağlam vücutta oluyor.Ama, unutmayın, her şeyin azı karar, çoğu zarar. Fiziksel olarak çok yorgun olduğunuzda da odaklanamazsınız.

11. Yediklerinize ve içtiklerinize dikkat edin. Çok ağır ve yağlı yemekler, dikkati ve odaklanmayı olumsuz yönde etkiler. Kafeinli içecekler ve alkol de odaklanmayı olumsuz etkiler. Kahve çok seviyorsanız az ve kafeinsiz içmeye çalışın. Gazlı içeceklerden de hepten vazgeçin, derim. Onların zararları çok fazla. Bunların dışında yeterli miktarda meyva , sebze ve baklagil yediğinizden emin olun. Vitamin ve mineraller iyi gelir.

12. İyi uyuyun. Uykusuzluk, dikkati ve odaklanmayı çok olumsuz etkiler.

13. Stres seviyeniz yüksekse, odaklanmak zorlaşır. Az stres iyidir, performansı artırır. Ama aşırı olursa hem sağlığınıza hem de verimli çalışmanıza zarar verir. Stresle başa çıkma konusunda yetersiz olduğunuzu düşünüyorsanız, bu konuyu biraz daha öğrenin, hatta yardım alın.

14. Çok fazla televizyon seyretmeyin ve bilgisayar oynamayın. Nasıl etkilediğini bilmiyorum. Ama uzun süreler televizyon seyrettikten veya bilgisayar oynadıktan sonra, bir süre herhangi bir konuda yoğunlaşmakta zorluk çekiyorum.

15. Kaliteli dinlenin. Dinlenirken yaptığınızın hakkını verin. Türk insanına yapılan en büyük zulümlerden biridir, dinlendiğiniz ve eğlendiğiniz için suçluluk duymayın. Eğlenmek kadar, doğal bir şey yoktur. Hayvanlar bile oyun oynamayı seviyor. Önemli olan denge.

16. Daha iyi odaklanma becerileri de diğer beceriler gibi zamanla ve tekrarla gelişir. Bu önerilerimi sadece Rusça çalıştığınız zamanlar için uygulamayın. Her yaptığınızı, daha iyi odaklanarak yapmaya çalışın, bulaşık yıkamak dahil.

Bunlar, daha iyi odaklanmak için öğrendiğim, geliştirdiğim ve uyguladığım stratejiler. Siz neler yapıyorsunuz?

Yayın Tarihi: 9.Aralık.2010, Perşembe

Kendi Başına Rusça Konuşma Çalışmak

Pek çok kişi için yabancı dil öğrenmenin en önemli amacı rahat konuşabilmektir ve gene pek çok kişi için en zor konulardan biri budur. Daha iyi konuşmak için, en iyi çalışma daha çok konuşmaktır. Bunun için elinize geçen her türlü fırsatı kullanın. Ama başkalarıyla karşılıklı konuşma fırsatlarınız yeterli değilse, daha iyi konuşmak için yalnız başınıza yapabileceğiniz çalışmalar da vardır. İşte, daha iyi konuşmak için kendi kendinize yapabilecekleriniz:

1. Yüksek sesle metin okuyun. Okurken, kendi sesinizi de dinleyin. Acele etmeyin, hızlı okumaya çalışmayın. Mümkün olduğu kadar doğru okumaya çalışın.

2. Özellikle başlangıç aşamalarında, sizi konuşma çalıştırmak için hazırlanmış sesli malzeme bulmak kolaydır. Genellikle, söylenecek ifadeyi biri söyler ve kayıt içerisinde sizin bunları tekrar etmeniz için süre verir. Bunlar iyi egzersizlerdir. Önce dikkatlice söylenen ifadeyi, vurgulara da dikat ederek dinleyin, ardından mümkün olduğu kadar söylenene yakın şekilde yüksek sesle söyleyin.

3. Çalışma kitaplarındaki diyalogları bir-iki kere okuduktan sonra, bu diyaloglara bakmadan aynı konuşmayı siz yapmaya çalışın. Diyalogları olduğu gibi tekrarlamaya çalışmayın. Bu sefer amaç, diyalogu ezberlemek değil, okuduğunuz diyalogdakileri örnek alarak kendi diyaloğunuzu kafanızda kurup, yüksek sesle konuşmanız.

4. Çalışma kitaplarındaki diyalogları ezberleyin. Diyalog ezberlemek, pek çok yararının yanında, çok da iyi bir konuşma çalışmasıdır. Konuşma diline ait ifadeler de bu sayede aklınızda kalır.

5. Kafanızda bir konu veya durum belirleyin. O durumda yapacağınız konuşmayı yüksek sesle yapın. Bu bir karşılıklı konuşma da olabilir, tek kişinin bir konuda yapacağı kısa bir konuşmada olabilir. İlk seferinde, kelimelere ve dilbilgisine çok fazla dikkat etmeden konuşun. Sözlük kullanmayın. Aklınıza bir kelime gelmiyorsa, benzer bir kelime kullanın veya karşınızdakine o kelimeyi Rusça olarak anlatın. Ardından sözlükten bakmanız gereken sözcüklere bakın. Aynı konuşmayı, bir kez de dilbilgisi ve doğru kelime kullanımına dikkat ederek yapın.

Başkalarıyla karşılıklı konuşma fırsatınız yoksa veya kendi başınıza çalışıp biraz güven kazanmanız gerekiyorsa, bunlar iyi yöntemler. Ama gerçekten karşılıklı konuşmanın yerini tutmazlar. Siz gene de mümkün olduğu kadar, gerçek konuşma fırsatlarını kullanın ve böyle fırsatları yaratın.

Yayın Tarihi: 4.Aralık.2010, Cumartesi

Rusça Fiilleri Çalışmak İçin Öneriler – 2

Geçen yazımda, Rusçada fiilleri çalışmak için genel ve TORFL Temel ve Orta seviye için önerilerde bulunmuştum. Bugün de daha sonraki aşamalar için önerilerde bulunacağım.

TORFL Seviye – 1 (ТРКИ – 1)’de Fiiller

Bu seviyede artık tamamlamamış – tamamlanmış fiiller ve fiil çekimleri ile ilgili rahatlamaya başlamış olmanız gerekiyor. Eğer hala temel konularda zorlanıyorsanız bu aşamanın konusu olan fiil sıfatları, fiil zarfları, etken edilgen (aktif pasif) kullanımlarda çok zorlanabilirsiniz. Tek tek karşınıza çıkan her fiile hakim olmanız şart değil, ama temel kavramların yerleşmiş olması çok önemli.

Bu seviyede, fiillerle ilgili yeni konular, hareket fiilleri ve etken edilgen fiillerdir. Ayrıca, yavaş yavaş hangi fiillerle hangi edat ve isim çekimlerinin (padej, падеж) kullanıldığını öğrenmeye başlamanız gerekir.

Bu seviyedeki fiil konuları için, maalesef, hareket fiilleri hariç, derli toplu bir egzersiz kitabı bulamadım. Kendi egzersizlerimi kendim yaratmaya başladım. Ayrıca da kursun ve öğretmenin verdiği egzersizleri kullandım. Hareket fiilleri kitaplarıyla ilgili başka bir yazı yazacağım. Ama bunlar için de ayrı bir kitap çok şart değil.

Etken ve edilgen fiillerde, çekimleri çalışmak için kendi tablolarınızı ve şemalarınızı çizin. Ardından da egzersiz için, etken cümleleri edilgen cümlelere çevirin.

Hareket fiillerinde bu aşamada işin içine yeni fiiller ve önekler giriyor. Gene bunlarla ilgili bol bol şemalar çizin. Öneklerle birlikte bunların birlikte kullanıldığı edatlara dikkat edin. İçinde bunların kullanıldığı güzel cümleleri ezberleyin. Bu konuda Rusya’ya Doğru kitabının tablo ve şemaları çok iyi.

Hangi fiille hangi edat ve isim çekimlerinin (padej, падеж) kullanıldığı ile ilgili çalışmak biraz daha zor. Bu konuda, maalesef, Türkçe bir kaynak kitaba rastlamadım. İngilizce olarak da ‘750 Russian Verbs and Their Uses’ var. Bu kitabın yazarı, Issa R. Zauber. John Wiley and Sons, Inc. tarafından 1997’de ABD’de basılmış. Bunu da Amazon’dan aldım. Bu kitapta fiil çekimleri yok. Fiillerin hangi edat ve isim çekimleri (padej, падеж) ile kullanıldığını gösteriyor ve örnekler veriyor. Eğer İngilizce bilmiyorsanız bile kullanmak mümkün olabilir. İsim çekimlerine karşılık gelen kısaltmaları, bildikleriniz sayesinde çözebilirsiniz; anlamları tam anlamasanız bile örnekler iyi ve çok miktarda. Bu kitabı kullanamıyorsanız, o da çok kötü değil. Kendi karşılaştığınız kullanımları ayrı bir yere kaydetme alışkanlığı edinin. Doğru kullanımların ne olduğunu bulmak iyi, ama daha zoru bunları akılda tutmak. Onun için de sık sık tekrar etmek gerekiyor.

Bu aşamadan itibaren sadece fiillerle ilgili değil, her konuda okuma parçalarını çalışmak, çok önemli bir çalışma aracı haline geliyor. Daha önce etkin okuma ile ilgili önerilerde bulunmuştum. Bu önerilerden biri de metni anladıktan sonra, bir kez de dilbilgisi kullanımlarına odaklanarak çalışmaktı. Fiilleri çalışmak için de çok iyi bir yöntemdir. Okuma parçalarındaki fiil kullanımlarını, tamamlanmış – tamamlanmamışlara, edat ve isim çekimlerine (padej, падеж), etken ve edilgenlere, hareket fiillerine dikkat ederek bir kez daha çalışın.

TORFL Seviye – 2 (ТРКИ – 2) ve Sonrasında Fiiller

Bu aşamadan itibaren fiillerle ilgili en önemli konu önekler. Fiil köklerinden öneklerle türetilen farklı fiiller var ve bunları öğrenmek, anlamak, kullanacak kadar bunlara hakim olmak çok zor. Benim hala debelendiğim bir konu.

Bu konuda, maalesef, herhangi bir dilde başvuru kaynağına rastlamadım. Kursun bize sağladığı açıklama ve egzersiz içeren fotokopiler çok iyi. Onun dışında da farklı kitaplarda, konu anlatımları içinde farklı fiiller geçiyor. Her yeni fiille karşılaştıkça, bunu ayrı bir yere yazmak çok önemli. Bunların çok yaygın olmayanları ortalama sözlüklerde geçmiyor. Bu da ayrı bir zorluk. Ayrıca öneklerin getirdiği anlamlarda çok ince nüanslar olabiliyor.

Bu konuyu çalışırken hem tüme varım, hem de tümden gelim yapmak gerekiyor. Şöyle ki, önekler her kök için aynı olmasa da genellikle belli bir kalıbı gösteriyor. Mesela, до- ön eki, eylemin belli bir şeye, yere, vb. kadar yapıldığını gösteriyor. Bu kalıplar da her zaman olmasa da hareket fiillerindeki kullanımına benzer oluyor. Bir öneklerin farklı köklerle kullanımını çalışmak gerekiyor, bir de köklerin farklı öneklerle kullanımın çalışmak gerekiyor. Ayrıca, her yeni fiilde anlamını bir yerlerde aramaya başlamadan önce kök ve öneke bakarak, geçtiği cümledeki kullanımını göz önüne alarak tahmin etmeye çalışmak lazım. Bu konuda, okumak en iyi çalışma yöntemi. Öneklere dikkat ederek okuyun, okuyun, okuyun…

Sonuç Olarak…

Rusçada fiiller zordur, çok çalışmak gerekir. Ayrıca, ne kadar ilerlerseniz ilerleyin zaman zaman geri dönüş yapıp, en baştaki kavramları tekrar etmeniz gerekecek. Ama gene de gözünüz korkmasın. Hiç öğrenemeyecekmişsiniz gibi gelen konular bile zamanla öğreniliyor. Sabırla çalışmaya devam edin.

Fotoğraf: Aslıhan

Yayın Tarihi: 26.Kasım.2010, Cuma

Rusça Fiilleri Çalışmak İçin Öneriler – 1

Rusça fiiller zordur. Her aşamada karşınıza yeni zorluklar çıkarır. Bu yazımda, bulunduğunuz aşamaya bağlı olarak fiilleri etkin ve verimli çalışmak için önerilerimi bulacaksınız. Aşamaları TORFL sınavı seviyesine paralel olarak belirledim. Yazı biraz uzun olduğu için iki bölüm halinde yayınlıyorum.

Genel Öneriler

Bunu daha önceki yazılarımda da tekrar ettim, dilin belli bir unsurunda, diğer unsurlarından bağımsız olarak ilerlemeniz mümkün olmaz. O yüzden fiillerle ilgili çalışmalarınız, diğer çalışmalarınızla paralel ilerlemeli. İstisnası çok olan bir konu olduğu için de fiil kullanımlarıyla ne kadar çok karşılaşırsanız, bu istisnalar o kadar yerleşir ve kolaylaşır. Burada önereceğim fiillere özel çalışmalar yanında okumak, yazmak, konuşmak gene çok önemlidir.

Rusçada fiillerle ilgili kurallar karmaşıktır. Bazılarının Türkçede ve benim bildiğim diğer dil olan İngilizcede tam karşılığı yoktur. Bu da ilave karmaşıklık yaratır. Bu nedenle, bazı konuları kavramakta zorlanmanız çok normaldir. Bunları, anlayıncaya kadar ısrarla üzerinde durun, öğretmenlerinize ve arkadaşlarınıza sorun.

TORFL Temel ve Orta (ТРКИ ТЕУ - ТБУ) Seviyede Fiiller

Bu aşamada öncelikle fiil çekimleri ve zamanlar öğrenilir. Ardından tamamlanmış tamamlanmamış fiiller konusu gelir. (Bazı kaynaklarda tamamlanmamış – tamamlanmış, sürekli – süreksiz olarak geçmektedir.) Hareket fiillerine de giriş yapılır.

Rusçada fiil çekimleri biraz zordur. Geçmiş zaman çekimi kolay bir zamandır. Tamamlanmamış fiiller için gelecek zaman da kolaydır. Ama tamamlanmamış fiiller için şimdiki zaman ve tamamlanmış fiiller için gelecek zaman istisnalar yüzünden biraz karmaşık olabilir. Tamamlanmamış – tamamlanmış fiil çiftleri ve bunların çekimleri için iki tane kaynak kitap önerebilirim. Türkçede ‘Rusçada Fiil Çekimleri El Kitabı’ var. Yazarı ЭШ Калжанова. Multilingual Yabancı Dil Yayınları tarafından 2007’de İstanbul’da basılmış. Bu kitaba kitapçılarda rastlıyorum. İkinci önerebileceğim kitap, İngilizce ‘501 Russian Verbs’. Yazarı Thomas R. Beyer, Jr. Barron’s Educational Series, Inc. tarafından 2001’de ABD’de basılmış. Bunu ben Amazon’dan almıştım. Bir iki kere de Ankara’da Dost’ta gördüm. Bence her iki kitap da gayet iyi. İkincisinin sayfa tasarımı, biraz daha kolay çalışılacak şekilde, bir de fiillerle birlikte en yaygın kullanılan edat ve isim çekimlerini (padej, падеж) de veriyor. İlki de tabii Türkçe ve diğerine göre çok daha kolay taşınabilir boyutlarda.

Bu aşamada rastladığınız tamamlanmamış-tamamlanmış fiil çiftlerini ve bunların çekimlerini yazmak için ayrı, küçük bir defter tutmanızı öneririm. Her yeni fiille karşılaştığınızda bunları, çekimi düzensizse çekimleriyle beraber bu deftere yazın ve bu defterdeki fiilleri düzenli olarak tekrar edin. Fiilleri, mümkün olduğu kadar tamamlanmamış – tamamlamış çiftler olarak öğrenin. Bu çiftleri kolay ezberlemek için daima tamamlanmamış – tamamlanmış sırasıyla kaydedin ve tekrar edin.

Bu aşamada tamamlanmamış – tamamlanmış fiilleri kavramak da zordur. Bu kavram, dilimizde tam karşılığı olan bir kavram değil. Bu yüzden çok egzersiz iyi bir fikir olacaktır. Onun için de ‘Russian in Exercises’ kitabının ‘Verb Aspects’ başlığı altındaki egzersizlerini öneririm.

Hareket fiilleri de, gene anlaşılması zor olabilecek bir konudur. Önekler ilk olarak, işin içine girmeye başlar. Bunları, mümkün olduğu kadar şemalarla çalışın, hareketin cinsini ve yönünü gösteren şekiller çizin. Ayrıca, gene ‘Russian in Exercises’ kitabından ‘Verbs of Motion’ ve Prefixed Verbs of Motion’ bölümlerindeki egzersizleri öneririm.

Yukarıdakiler dışındaki konular için egzersiz olarak ‘Russian in Exercises’dan birinci ve ikinci bölümdeki diğer egzersizleri yapabilirsiniz.

Fotoğraf: Aslıhan

Yayın Tarihi: 24.Kasım.2010, Çarşamba

Güncelleme: Bu yazının devamını 26.Kasım.2010'da yayınladım.

Rusça Sözlük Meselesi

İyi bir Rusça – Türkçe ve Türkçe – Rusça sözlük bulmak çok zor. Ama başlangıç aşaması için bir tane önerebilirim.

Önereceğim sözlük, Multilingual Yabancı Dil Yayınları tarafından yayınlanmış, V.G.Şçerbinin’in sözlüğü. Küçük kımızı kaplı, 24.000 kelime içeriyor.

Bu sözlük, başlangıçtan TORFL Seviye – 1 aşaması sonuna kadar ihtiyacımı karşıladı. Rusça kelimelerde vurgunun yerini gösteriyor, ayrıca Türkçe okunuşları da veriyor. Her kelime için değilse de bazı kelimelerin kullanılışıyla ilgili örnekleri var. Bu örnekler, o kelimeyle ilgili yaygın ifadeleri de içeriyor. Bazı eylemlerde tamamlanmamış haller, tamamlanmış hallere gönderme yapıyor. İsimlerde cinsiyeti de gösteriyor.

Mükemmel bir sözlük olduğunu iddia edemem, ama kendi boyutunda ve seviyesinde benim kullandıklarım arasında en iyisiydi. Eksik kaldığı yerde internetten destek aldım. Artık biraz daha geniş sözlüklere ihtiyaç duyuyorum, ama küçük boyutunda dolayı, hala çantamda yanımda taşıdığım sözlük bu.

İleri aşamalar için henüz içime sinen bir sözlük bulabilmiş değilim, ama başlangıç için bence piyasadakilerin en iyisi bu.

Fotoğraf: Aslıhan

Yayın Tarihi: 17.Kasım.2010, Çarşamba